Vitamine K voor Baby's Vergelijken

In Nederland krijgt elke pasgeborene direct na de geboorte vitamine K. Tot voor kort was de standaard een orale dosis van 1 mg vitamine K1 onmiddellijk na de geboorte. De afgelopen jaren wordt steeds vaker een eenmalige injectie van 1 mg in het bovenbeen aanbevolen, omdat dit een betrouwbaardere voorraad opbouwt en niet door braken of slechte opname tenietgedaan kan worden.

Bij flesvoeding stopt het hierna: de vitamine K in zuigelingenmelk vult dagelijks aan. Bij borstvoeding krijg je geadviseerd om vanaf dag 8 dagelijks vitamine K via vitamine D-druppels met K of losse K-druppels te geven, tot week 13. De exacte adviesdosering wordt door het consultatiebureau bevestigd en staat op de verpakking; deze is de afgelopen jaren bijgesteld op basis van nieuw onderzoek.

De keuze tussen de prik en de orale eerste gift maakt vooral je verloskundige of het ziekenhuis. Je kunt hier wel een mening over geven; bespreek bij voorkeur tijdens de zwangerschap met je verloskundige hoe deze in jouw situatie gaat verlopen. De daaropvolgende dagelijkse druppels regel je zelf via apotheek, drogist of webshop.

Nee, in de regel niet. Zuigelingenmelk in fles bevat van fabriekswege voldoende vitamine K voor de behoefte van je baby. De wettelijk verplichte verrijking ligt op een niveau dat de dagelijkse aanbeveling ruim dekt, mits je baby de voorgeschreven hoeveelheden formula drinkt.

Belangrijke uitzondering: de eenmalige hoge K-gift bij of vlak na de geboorte krijgt elke baby, ook fleskinderen. Dit gebeurt in het ziekenhuis of door je verloskundige en zorgt voor een initiële voorraad die de eerste week dekt voordat de fles voldoende aanvult.

Schakel je over van borstvoeding naar flesvoeding voordat je baby 13 weken oud is, dan kun je de dagelijkse K-druppels stoppen zodra je consequent voor minimaal de helft op flesvoeding bent overgegaan. Het consultatiebureau kan je hier preciezer over adviseren op basis van hoeveel formula je baby drinkt.

Twijfel je of je baby genoeg flesvoeding binnenkrijgt om de K-behoefte te dekken (bijvoorbeeld bij een baby die slecht drinkt), bel dan met het consultatiebureau. Aanvullen met druppels is veiliger dan onder de norm zitten, maar overdosering wil je ook vermijden.

Voor gemengd voeden geldt een vuistregel: krijgt je baby per dag minder dan 500 ml zuigelingenmelk uit de fles, dan blijven de dagelijkse vitamine K-druppels nodig tot week 13. Krijgt je baby meer dan 500 ml flesvoeding per dag, dan dekt de formula meestal de K-behoefte volledig en kun je de druppels stoppen.

Deze grens is praktisch maar niet absoluut. Het advies van het consultatiebureau is, bij twijfel, liever K geven dan niet. Een teveel aan K in de aanbevolen doseringen is vrijwel onschadelijk voor je baby; een tekort kan in de eerste 13 weken serieuze gevolgen hebben voor de bloedstolling.

In de praktijk schommelt gemengd voeden vaak in verhouding: de ene week meer borst, de andere meer fles. In dat geval is doorgaan met dagelijks K-druppels geven tot week 13 het veiligste en eenvoudigste schema. Ga je daarna vrijwel volledig over op fles of vaste voeding, dan kun je de K-suppletie stoppen.

Bespreek jouw specifieke voedingsverhouding bij het consultatiebureau; zij kunnen op basis van het gewicht en de drinkpatronen van je baby een passend advies geven.

Voor pasgeborenen in Nederland is vitamine K1 (fyllochinon) de standaard. Dit is de vorm die in alle officiële babydruppels en injecties wordt gebruikt, en waar de adviezen op gebaseerd zijn. K1 wordt direct gebruikt door de lever voor de aanmaak van bloedstollingsfactoren, het belangrijkste werkmechanisme bij baby's.

Vitamine K2 (menaquinon) heeft een rol bij botgezondheid en bij de regulatie van calcium in bloedvaten. Bij volwassenen wint K2 aan populariteit als supplement, maar voor baby's is het niet de aanbevolen vorm. K2 wordt deels door de darmflora aangemaakt, maar bij pasgeborenen is die flora nog onvoldoende ontwikkeld om voldoende K2 te leveren.

Sommige producten op de markt bevatten K2 of een combinatie K1+K2 voor baby's. Voor een gezonde pasgeborene geldt het advies van het consultatiebureau: gebruik K1-druppels in de geadviseerde dosering, gedurende de eerste 13 weken bij borstvoeding. Wijk hier niet zelfstandig van af.

Wil je een specifiek merk gebruiken vanwege de samenstelling, draagolie of plantaardige bron, lees dan altijd het etiket en controleer of K1 in de juiste dagdosering volgens het consultatiebureau-advies aanwezig is.

Tot het einde van week 13, oftewel ongeveer 3 maanden na de geboorte. Daarna is de darmflora van je baby voldoende ontwikkeld om zelf vitamine K2 aan te maken, en is dagelijkse suppletie niet meer nodig. Dit geldt alleen bij borstvoeding; baby's met (deels) flesvoeding kunnen vroeger stoppen, zodra de fles de behoefte dekt.

Stop niet eerder dan week 13, ook niet als je het lijkt te kunnen vergeten. Een tekort aan vitamine K bij borstvoedingsbaby's kan zelfs in week 8 tot 12 nog leiden tot ernstige bloedingen, vooral hersenbloedingen, in zeldzame maar serieuze gevallen.

Vanaf week 14 ligt de focus op vitamine D, die je nog tot 4 jaar dagelijks geeft. Vitamine K via voeding krijgt je baby vanaf de start van vaste voeding in de vorm van groene groente, broccoli, spinazie en peulvruchten. Voor de meeste kinderen is dit ruim voldoende; aanvullende K-suppletie is na week 13 niet nodig.

Heb je een baby met een specifieke aandoening (bijvoorbeeld leverproblemen of prematuriteit), dan kan een afwijkend K-schema gelden; volg dan altijd het advies van de behandelend kinderarts.

In de aanbevolen dagdosering is er nauwelijks risico op overdosering. Vitamine K is een vetoplosbare vitamine, maar de marges zijn ruim en het lichaam scheidt overschotten relatief gemakkelijk uit. Geef je per ongeluk twee dagen achter elkaar de dosis, dan hoef je je geen zorgen te maken.

Echte overdoseringen zijn vrijwel uitsluitend mogelijk bij gebruik van producten die niet voor baby's bedoeld zijn (bijvoorbeeld een volwassen K2-supplement van 100 of 200 mcg, gegeven over een langere periode). Symptomen van een te hoge K-inname zijn zeldzaam en mild: meestal lichte misselijkheid, soms huiduitslag.

Het grotere risico ligt bij een tekort, niet bij een teveel. Sla daarom liever geen druppels over dan dat je twee tegelijk inhaalt. Ben je toch een dag vergeten, geef de volgende dag gewoon de normale dosering en niet de dubbele.

Houd K-druppels altijd buiten het bereik van kinderen, ook na week 13. Een ouder kind dat per ongeluk een fles leegslokt zou theoretisch een hoge dosis binnenkrijgen, maar zelfs dan is acuut gevaar zeldzaam. Bel bij twijfel altijd het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (030 274 88 88).