Multivitamine voor Zwangeren Vergelijken

Vitamine A in de vorm van retinol is het belangrijkste om in de gaten te houden. Een te hoge inname tijdens de zwangerschap, vooral in het eerste trimester, kan de ontwikkeling van het ongeboren kind schaden. Het advies in Nederland is om tijdens de zwangerschap maximaal 3000 mcg retinol per dag binnen te krijgen, en daarom staat lever (zeer rijk aan vitamine A) op de vermijden-lijst. Een zwangerschapsmulti gebruikt vrijwel altijd bèta-caroteen, de plantaardige voorvorm van vitamine A, die deze risico's niet heeft.

Jodium moet rond een specifieke dosering zitten: 150 mcg per dag is de richtlijn, en een teveel kan juist schade aanrichten aan de schildklier van de baby. Vermijd dus losse hoge jodiumsupplementen naast je multi.

IJzer is niet schadelijk in de doseringen die in een gewone multi zitten, maar slik geen extra ijzer naast een multivitamine zonder bloedonderzoek; teveel ijzer geeft maagklachten en is voor het kind niet nuttig. Kruidensupplementen vermijd je tijdens de zwangerschap helemaal, ook als ze 'natuurlijk' klinken: van veel kruiden is de veiligheid in de zwangerschap niet onderzocht. Houd je aan een speciale zwangerschapsmulti, dan blijf je binnen de veilige marges.

Begin gewoon nu. Het is niet ideaal om de eerste weken zonder foliumzuur te zijn geweest, maar het belangrijkste effect van foliumzuur (preventie van neuralebuisdefecten) speelt in de eerste vier tot tien weken; daar is na die periode geen winst meer mee te behalen. Wel ben je vanaf nu nog steeds gebaat bij voldoende foliumzuur, ijzer, vitamine D, jodium en DHA voor de verdere groei van je kind.

Vanaf het tweede trimester groeien de behoeftes aan ijzer, calcium en eiwit juist sterker. Een goede zwangerschapsmulti dekt de meeste hiaten af. Was je eetpatroon altijd al gevarieerd en evenwichtig, dan zit je vermoedelijk niet ver onder de adviesinname; was je voeding eenzijdig of misselijk-gestuurd, dan brengt een multi je sneller op niveau.

Bespreek bij je volgende controle met je verloskundige dat je later bent begonnen. Bij vrouwen met een hoger risico op een tekort, bijvoorbeeld bij vegetarisch eten, een jong eerder kind of een korte tussentijd, kan een aanvullend bloedonderzoek of een hogere ijzer- of foliumzuurdosering verstandig zijn. Maak je geen zorgen over de gemiste weken: de meeste zwangerschappen verlopen prima ook zonder vroeg gestarte suppletie.

Een goed samengestelde zwangerschapsmulti bevat 400 mcg foliumzuur (al dan niet als methylfolaat), 10 mcg vitamine D, 150 mcg jodium, 200 tot 300 mg DHA en een ijzerdosering van 14 tot 20 mg. Foliumzuur is essentieel rond de conceptie en in de eerste tien weken van de zwangerschap; daarna mag dat onderdeel theoretisch lager, maar het kwaad kan ook niet als de multi het blijft leveren.

Calcium zit in een multi zelden in een hoge dosering omdat het volume groot is; reken erop dat je het meeste calcium uit voeding moet halen, vooral zuivel en groenten. B-vitamines (B6, B12) zitten in zinvolle doseringen, waarbij B6 ook helpt bij ochtendmisselijkheid in lage doseringen.

Wat je niet hoog gedoseerd terugziet, zijn vitamine A in retinolvorm, vitamine E in megadoseringen of kruidenextracten zoals salie of pepermunt. Heb je vastgesteld dat je een ijzertekort hebt, dan kan je verloskundige een los ijzersupplement voorschrijven naast je multi, in een hogere therapeutische dosering. Vergelijk multivitamines op de aanwezigheid van DHA: dit is het ingrediënt dat tussen producten het sterkst varieert en vaak het verschil maakt in prijs en kwaliteit.

Ja, de behoefte aan veel vitamines en mineralen blijft tijdens borstvoeding verhoogd, vergelijkbaar met of soms hoger dan tijdens de zwangerschap. Je kind krijgt namelijk via de borstvoeding wat jij binnenkrijgt, dus je voorraad aan vitamine D, B12, jodium, calcium en omega-3 wordt actief aangesproken. De meeste zwangerschapsmulti's zijn ook geschikt voor de borstvoedingsperiode, maar lees het etiket; sommige hebben een specifieke lactatie-formule.

Voor de baby zelf is vitamine D-suppletie noodzakelijk vanaf de geboorte: alle baby's en kinderen tot 4 jaar krijgen het advies van 10 mcg per dag via vitamine D-druppels voor baby's. Krijgt je kind borstvoeding, dan is ook vitamine K vanaf de geboorte tot week 13 vereist, omdat moedermelk te weinig K bevat.

Eet je vegetarisch of vegan, dan blijven B12 en jodium aandachtspunten. DHA is ook in deze fase belangrijk voor de hersenontwikkeling van je kind; haal je het niet uit vis, dan is een algenoliesupplement de meest gebruikte alternatieve bron. Stop je met borstvoeding, dan kun je terug naar een gewone vrouwenmulti of even helemaal geen multi, afhankelijk van hoe je voeding eruit ziet en hoe je herstel verloopt.

Veel vrouwen ervaren in het eerste trimester misselijkheid die door een multivitamine eerder verergerd dan verlicht wordt. Het ijzer en de geur zijn meestal de boosdoeners. Een paar praktische aanpassingen helpen vaak: neem je multi 's avonds vlak voor het slapengaan in plaats van 's ochtends, samen met een lichte snack zoals een cracker of stuk fruit. Slik de capsule met veel water en kauw daarna kort op een stukje gember.

Lukt het echt niet om hem binnen te houden, kies dan tijdelijk voor een capsule met alleen foliumzuur (400 mcg), eventueel aangevuld met vitamine B6 (10 tot 25 mg). Vitamine B6 is een van de bewezen middelen tegen ochtendmisselijkheid en wordt door verloskundigen regelmatig aanbevolen. Kauwtabletten of bruistabletten zijn voor sommige vrouwen makkelijker te verdragen dan grote zachte gelcapsules.

Houdt de extreme misselijkheid weken aan, en val je af, bespreek dit dan met je verloskundige. Zwangerschapshyperemesis is een medische aandoening die behandeling nodig heeft. Een vitaminestrategie regel je dan via je verloskundige of arts, niet zelf. Pak je multi weer op zodra je misselijkheid afneemt, meestal vanaf week 14 tot 16.

DHA (docosahexaeenzuur) is een omega-3 vetzuur dat een belangrijke rol speelt in de hersen- en oogontwikkeling van je kind. De aanbeveling is 200 mg DHA per dag tijdens zwangerschap en borstvoeding. Eet je vis (vooral vette vis zoals zalm, makreel of haring), dan haal je dit doorgaans uit twee porties per week.

Voor vegetariërs die geen vis eten en voor veganisten is een aparte omega-3 bron cruciaal. Plantaardige bronnen zoals lijnzaad, walnoten en chiazaad bevatten ALA (alpha-linoleenzuur), maar je lichaam zet daarvan slechts 5 tot 15% om naar EPA en nog veel minder naar DHA. Voor de zwangerschap is dat onvoldoende.

De praktische oplossing is algenolie. Algen zijn de oorspronkelijke bron van DHA in de voedselketen (vissen krijgen het via algenconsumptie), en algenolie levert DHA in een directe vorm met dezelfde werking als visolie. Een dosering van 200 tot 300 mg DHA per dag is gebruikelijk; sommige zwangerschapsmulti's voor veganisten hebben dit standaard geïntegreerd, andere bieden het apart aan.

Bespreek je dieet bij de eerste verloskundige-controle: vegetariërs en veganistische vrouwen krijgen vaak ook een laagdrempelige bloedcontrole op B12 en ijzer aangeboden, omdat tekorten hier sneller spelen.